Pırlanta kesim kalitesi ile karıştırmamamız gereken pırlanta kesim biçimleri, elmas kesiminin başlangıç noktası ve görünümünün ana hattıdır. Dolayısıyla pırlanta seçerken dikkat ettiğimiz ilk nokta da aslında kesim şeklidir. Öyle ki yuvarlak kesim biçimi çoğumuzun pırlanta kesim diye bildiğimiz kesimden başkası değildir. Çoğunlukla pırlanta takılar da kullanılan yuvarlak kesim haricindeki diğer kesim biçimleri fantezi kesim biçimleri olarak değerlendirilir. Fantezi kesim biçimleri ise oval, prenses, zümrüt, baget, kalp, markiz, radyan, damla, asscher, yastık kesim biçimleridir.

Kesim biçimi, ham elmasın yapısına, kesim noktalarına ve taşın büyüklüğüne göre kesim ustası tarafından belirlenir. Kesim ustası bunu yaparken doğada değişik geometrik şekillerde bulunan elmaslariçin, çeşitli kesim teknikleri üreterek ham taştan mümkün olan en büyük ve kaliteli işlenmiş taşı çıkartmaya çalışır. Ayrıca elmas kesim şekilleri için taşın kalitesinin haricinde kesme işlemini uygulayacak ustanın mahareti de oldukça önemlidir. Çünkü kesim sırasında elmas yüzeyinde oluşabilecek bir çizik ya da çukur elmasın değerini düşürebilir ve ışığı maksimum düzeyde yansıtmasını engelleyebilir.
Bütün pırlanta kesim biçimlerinin kendine has özellikleri ve kalite değerleri vardır. Aşağıda da en popüler pırlanta kesim şekilleri ve bunlarla ilgili bilgileri bulabilirsiniz.

Yuvarlak kesim pırlanta

Yuvarlak kesim biçimindeki pırlantalar günümüzde tüm elmas satışlarının %75′ini oluşturmaktadır. Bunun başlıca nedeni ise elmas kesim biçimleri içerisinde ışıltıyı ve parlaklığı en fazla veren kesim şekli olmasıdır.

Elmas ustaları tarafından daha fazla parlaklık yayması için, özel bilimsel hesaplamalar kullanılarak geliştirilen yuvarlak kesim biçimi, hem popüler olması hemde kesim sırasında diğer biçimlere göre pırlanta ağırlığında fazla kayıba neden olmasından dolayı fiyat olarak daha pahalıdır. Ancak verdiğiniz her kuruşa değecek güzellikteki bu kesim şeklinde uzunluğun genişliğe oranında 1 ve 1.02 değerleri arasını tercih etmeye de dikkat edin.

Oval kesim pırlanta
Takıldığı parmakların daha uzun ve ince algılanmasını sağlayan oval kesim pırlanta şekli, yuvarlak kesimin bir versiyonudur. Pırlantanın aynı karattaki yuvarlak kesim şekline göre daha büyük görünmesini sağlayan oval kesim biçimi, aynı zamanda pırlantaya neredeyse yuvarlak kesim kadar parlaklık ve ışıltı verme özelliğine de sahiptir. Bu yüzden küçük elli ya da kısa parmakları olanlar için uygun bir seçim olacaktır.

Bunların dışında her pırlantanın yukarıdan bakıldığında nasıl göründüğünü etkileyen uzunluğun genişliğe oranı, eğer klasik bir oval pırlanta tercihi yapacaksanız 1.30 ile 1.65 arasında olmalı iken, yuvarlağa yakın bir görünüm için 1.15 oranında olmalıdır.

Prenses kesim pırlanta

1980 yılından itibaren kullanılan Amerika kökenli bir kesim şekli olan prenses kesim şekli, keskin köşeli kare ya da kareye çok yakın bir görünüme sahiptir. Yüksek derecede ışıltı ve parlaklık verme özelliğine sahiptir. Ayrıca ham elmasın orijinal şeklinden üretilirken, % 60 verimle ve en az karat kaybıyla elde edilmesi fiyat olarak da uygun olmasını sağladığından en çok arzu edilen pırlanta kesim biçimlerinden biri olmasını sağlamıştır.

Hem geleneksel hemde çağdaş nişan yüzüklerinde çok yönlü şekillerde kullanılabilen prenses kesim biçimi, özel kesme ve cila tekniği sayesinde pırlanta da bulunan inklüzyonların daha az görünür olmasını sağlaması açısından da avantajlı bir seçimdir. Ama seçimizi yaparken her pırlantanın yukarıdan bakıldığında nasıl göründüğünü etkileyen uzunluğun genişliğe oranına dikkat etmeyi de unutmayın. Kare şeklinde bir prenses pırlanta için bu oranı 1.0 ile 1.05 arasında, dikdörtgen şekilli prenses şekli içinse 1.1 ve daha üstü şeklinde seçmelidir.

Radyan kesim pırlanta

Yaklaşık olarak 20 yıl önce kullanılmaya başlanan radyan kesim şekli nispeten mücevher sektöründe oldukça yeni bir kesimdir. Kare veya dikdörtgen şekilli olmasına rağmen köşeleri zümrüt kesimdeki gibi kısaltılmış, parlaklık ve ışıltı bakımından ise yuvarlak kesime benzemesi sağlanmış çarpıcı bir melez kesim şeklidir.

70 fasete (kesim yüzeyi) sahip olan radyan kesim için pırlantanın yukarıdan bakıldığında nasıl göründüğünü etkileyen uzunluğun genişliğe oranı; kare şeklinde bir radyan kesim için 1.0 ile 1.05 arasında, dikdörtgen şekilli radyan şekli içinse 1.1 ve daha üstü şeklinde olmalıdır.

Asscher kesim pırlanta
Joseph Asscher aldı ünlü elmas ustası tarafından 1902 yılında tanıtılan bu elmas kesim şekli, zümrüt kesimin kare versiyonu gibidir. Antika kesim tarzları içinde yer alan asscher kesim, kendine özgü açılı kesilmiş köşeleri ile her zaman ışıltılı ve parlak bir görünüme sahiptir. Ayrıca belirtmeliyiz ki asscher elmas kesim tarzı berraklığı daha görünür hale getirdiği için, seçim yaparken berraklık derecesi olarak SI1 in altına düşülmemeye dikkat etmelisiniz.

Her pırlantanın yukarıdan bakıldığında nasıl göründüğünü etkileyen uzunluğun genişliğe oranı ise asscher kesim için, kare şeklinde tercih edilecekse 1.0 ile 1.05 arasında, dikdörtgen şeklinde tercih edilecekse de en fazla 1.1 olmalıdır.

Markiz kesim pırlanta

Çoğunlukla özgür ve bağımsız tarzı olan kadınların tercih ettiği bir kesim şeklidir. 58 fasete sahip markiz kesim biçimi uzun görünümü sayesinde diğer biçimlere göre karat ağırlığı başına düşen en büyük görünüme sahiptir. Ayrıca oval kesimin yarattığı etki gibi markiz kesimde parmakların uzun ve ince algılanmasını sağlar.

Klasik bir markiz pırlanta için en uygun olan uzunluğun genişliğe oranı ise 1.7 ile 2.3 arasındadır.

Zümrüt kesim pırlanta

Zarif görünümü ve klasik tarzıyla zümrüt kesim, eğimli köşeleri olan katmanlı kenarlı ve dikdörtgen şekilli bir biçimdir. Yuvarlak ya da prenses kesimden daha ekonomik bir alternatif arayanlar içinde ideal bir seçim olacak zümrüt kesim şekli, elmas içinde bulunabilecek lekeleri çok daha fazla görünür hale getirme özelliğine de sahiptir. Bu nedenle, seçim yaparken berraklık derecesi olarak SI1 in altına düşülmemeye dikkat etmenizi öneririz.

İdeal bir zümrüt kesim pırlanta için en uygun olan uzunluğun genişliğe oranı ise 1.25 ile 1.5 arasındadır.

Damla kesim pırlanta

Zarafet yayan damla biçimli kesim aynı zamanda ‘armut kesim’ veya ‘gözyaşı damlası’ olarak da bilinir. Yuvarlak ve markiz kesim arasında bir görünüme sahip damla kesim pırlantalar, tek bir noktadan yuvarlak uçlu bir su damlasına benzetilerek kesilir.

58 fasete sahip yüksek düzeyde parlaklık sağlayan damla kesim, konik ve uzun yapısı ile parmaklara da ince, uzun bir görünüm kazandırır. Farklı bir şekle sahip olmasıyla küpe ve diğer bazı takılarda çok kullanılan bir pırlanta biçimidir. İdeal bir damla kesim pırlanta içinse en uygun olan uzunluğun genişliğe oranı ise 1.4 ve 1.75 arasındadır.

Kalp kesim pırlanta

Adını aşk ve sevgi ile bir tutulan kalp şeklinden alan kalp kesim pırlanta yıldönümü veya nişan yüzüğü için mükemmel bir seçimdir.Bu eşsiz şekil üst kısmından ayrılmış iki damla kesime benzer.


58 fasete sahip kalp kesimi en zorlu elmas kesim biçimlerinden biri olduğundan oluşturmak için elmas ustasının büyük bir beceri ve maharet sahibi olması gerekir. İdeal bir damla kesim pırlanta içinse en uygun olan uzunluğun genişliğe oranı ise 1 ve 1.1 arasındadır.

Minder kesim pırlanta

1830 yılından beri kullanılmakta olan minder kesim şekli (yastık kesim şekli) en köklü kesim şekillerinden biridir. Kesilmiş köşeleri yuvarlatılmış kare veya dikdörtgen şeklinde olan minder kesim zümrüt kesimin daha yumuşak bir versiyonudur. Antika kesim tarzları arasında bulunan kesim vintage tarzı yüzük ve takılar da en çok tercih edilen şekildir.

Her pırlantanın yukarıdan bakıldığında nasıl göründüğünü etkileyen uzunluğun genişliğe oranı ise minder kesim için, kare şeklinde tercih edilecekse 1.0 ile 1.05 arasında, dikdörtgen şeklinde tercih edilecekse de 1.15 veya daha fazla olmalıdır.